Typen aardlekschakelaars
Aardleklastscheiders
Aardleklastscheiders worden gecertificeerd volgens IEC 61008. Een aardleklastscheider is een lastscheider waarin een aardlekbeveiliging is geïntegreerd.
De meest belangrijke specificaties van een aardleklastscheider zijn:

SpecificatieVerklaring
nominale stroom (In) De maximale belastingstroom waarvoor de aardleklastscheider is uitgelegd
nominale gebruiksspanning (Ue) De spanning waarbij de aardleklastscheider naar behoren functioneert
nominale isolatiespanning (Ui) De maximale spanning waarvoor de lastscheider in open toestand als scheider functioneert.
stootspanningsvastheid De maximale stootspanning (bliksemvorm) waartegen de aardlekautomaat bestand is
frequentie De frequentie van het a.c. net waarbij de aardlekschakelaar naar behoren functioneert
door patronen beveiligde kortsluitvastheid (Icn) De maximale prospectieve kortsluitstroom waarvoor de aardleklastscheider gecertificeerd is mits deze beveiligd is door een patroon met een nominaalstroom kleiner of gelijk aan de gegeven waarde
aardlekbeveiligingsklasse De beveiligingsklasse van de aardleklastscheider
aanspreekstroom (IDN) De aardlekstroom waarbij de aardleklastscheider afschakelt
piekstroomvastheid De maximale piekstroom (bliksemvorm) waarbij de aardleklastscheider niet uitschakelt
selectief De aardleklastscheider is tijdvertraagd (S-type)


Aardlekautomaten
Aardlekautomaten worden gecertificeerd volgens IEC 61009. Een aardlekautomaat is een installatieautomaat waarin een aardlekbeveiliging is geïntegreerd. De meest belangrijke specificaties van een aardlekautomaat zijn:

SpecificatieVerklaring
nominale stroom (In) De maximale belastingstroom waarvoor de aardlekautomaat is uitgelegd
nominale gebruiksspanning (Ue) De spanning waarbij de aardlekautomaat naar behoren functioneert
frequentie De frequentie van het a.c. net waarbij de aardlekschakelaar naar behoren functioneert
stootspanningsvastheid De maximale stootspanning (bliksemvorm) waartegen de aardlekautomaat bestand is
uitschakelkarakteristiek De karakteristiek volgens welke de aardlekautomaat uitschakelt
kortsluitstroom-onderbrekingsvermogen (Icn) (Ics) De maximale prospectieve kortsluitstroom die de aardlekautomaat maximaal twee maal (Icn) of drie maal (Ics) kan onderbreken
aardlekbeveiligingsklasse De beveiligingsklasse van de aardlekautomaat
aanspreekstroom (IDN) De aardlekstroom waarbij de aardlekautomaat afschakelt
piekstroomvastheid De maximale piekstroom (bliksemvorm) waarbij de aardlekautomaat niet uitschakelt
selectief De aardlekautomaat is tijdvertraagd (S-type)


Klasse A, AC of B
De IEC 755 onderscheidt twee hoofdklassen aardlekbeveiliging:
  • klasse A voor a.c. systemen
  • klasse B voor a.c. en d.c. systemen
Klasse B wordt met name gebruikt voor de 110V d.c. netten die vaak te vinden zijn in grote industriële installaties. Deze 110V d.c. netten zorgen er vaak voor dat de installatie veilig blijft indien de normale a.c. voeding uitvalt. Een voorbeeld van een klasse B produkt voor dit soort installaties is de ELM van Eaton Holec.

Aardlekschakelaars voor residentiële en vergelijkbare toepassingen vallen onder de IEC 61008 of de IEC 61009. Beide normen kennen naast de klasse A nog een klasse AC.

Klasse AC is alleen geschikt voor de beveiliging tegen zuiver sinusvormige aardlekstromen. Klasse A daarentegen is naast zuiver sinusvormige aardlekstromen ook geschikt voor zogenaamde pulserende d.c.-stromen.
Figuur 1: voorbeelden van pulserende d.c. stromen
Daar tegenwoordig bijna alle apparaten één of meerdere schakelingen bevatten die pulserende d.c. aardfoutstromen kunnen veroorzaken staat de NEN 1010 sinds de 5e druk het gebruik klasse AC aardlekschakelaars niet meer toe.

S-type aardlekschakelaars
Naast de gewone (general type) aardlekschakelaars kennen de IEC 61008 en de IEC 61009 ook nog een S-type aardlekschakelaar. De S-type aardlekschakelaar is een tijdvertraagde aardlekschakelaars zodat het mogelijk wordt selectieve combinaties van aardlekschakelaars te gebruiken.

Vaak wordt een 300mA aardlekschakelaar als hoofdschakelaar gebruikt. Voordeel hiervan is dat de gehele installatie beveiligd is tegen indirect aanrakingsgevaar en tegen brand door aardlekstromen. De NEN 1010 stelt echter dat in een groot aantal gevallen de eindgroepen voorzien moeten zijn van een aardlekschakelaar met een aanspreekwaarde van ten hoogste 30mA. Dit als extra beveiliging tegen het gevaar van directe aanraking.

Stel nu dat er in een installatie een aardfout van 100mA optreedt in een eindgroep. In dat geval zal de 30mA aardlekschakelaar van de eindgroep netjes afschakelen en de 300mA aardlekschakelaar die als hoofdschakelaar dienst doet zal niet reageren. Dit is een selectieve situatie: een zo klein mogelijk deel van de installatie wordt afgeschakeld waarna de rest van de installatie weer veilig en naar behoren blijft functioneren.

Nu is in bovenstaande situatie de aardlekstroom niet 100mA maar 1A. Wederom zal de 30mA aardlekschakelaar van de eindgroep afschakelen maar zeer waarschijnlijk zal nu ook de 300mA aardlekschakelaar die dienst doet als hoofdschakelaar afschakelen. Er is nu niet meer sprake van een selectieve installatie daar de gehele installatie afgeschakeld wordt terwijl de fout maar in één groep zat. Dit is natuurlijk een vervelende situatie, denk maar eens aan de inhoud van de diepvries.

Om bovenstaand selectiviteitprobleem te verhelpen is er de S-type aardlekschakelaar. Deze is bewust trager gemaakt dan de gewone aardlekschakelaar zodat in bovenstaand voorbeeld eerst de 30mA aardlekschakelaar van de eindgroep de kans krijgt om de aardfout af te schakelen. De hoofdschakelaar afschakelt pas af als de eindgroep om wat voor reden dan ook niet afschakelt.

Door zijn tijdvertraging is de S-type aardlekschakelaar niet geschikt voor beveiliging tegen direct aanrakingsgevaar maar hij is wel geschikt voor beveiliging tegen indirect aanrakingsgevaar en tegen brandgevaar veroorzaakt door aardlekstromen.



© Eaton Electric N.V. 2001