- Ith: Dit is de stroom die de schakelaar continu kan voeren, zonder dat deze te warm wordt, indien de schakelaar niet in een verdeelsysteem is ingebouwd.
- Ithe: Dit is de stroom die de schakelaar continu kan voeren, zonder dat deze te warm wordt, indien de schakelaar in de kleinst mogelijke behuizing is ingebouwd.
De afstotende kracht die ontstaat ten gevolge van de flessenhals is ongeveer evenredig met het kwadraat van de stroom en neemt dus snel toe bij grotere kortsluitstromen. Een duizend maal grotere stroom geeft een miljoen maal grotere kracht! Voor kleine kortsluitstromen kan deze kracht nog wel worden opgevangen door een mechaniek, voor grotere stromen moet echter een "koekje van eigen deeg" gebruikt worden.
Bovenstaand krachtenspel wordt nog verder gecompliceerd doordat een lastscheider op kortsluitingen moet kunnen inschakelen. Bij het inschakelen op een kortsluiting treden er allerlei mechanische trillingen op die roet in het eten kunnen gooien. Om deze problemen bij grotere kortsluitstromen de baas te blijven, kennen goed ontworpen lastscheiders een nauwkeurige balans bestaande uit o.a.; inschakelsnelheid, mechaniekkracht en vorm van de contacten.
Om bovenstaande balans te garanderen maken de betere lastscheiders gebruik van een zogenaamd manonafhankelijk mechaniek. De naam zegt het al: de snelheid en aandrijfkracht van de contacten is niet meer afhankelijk van de bedieningssnelheid en -kracht van degene die de schakelaar schakelt, maar zit opgesloten in de constructie van het mechaniek.
De kortsluitstroomspecificatie van een lastscheider kent twee vormen:
1. Door patronen begrensde kortsluitstroom.
In deze situatie staat er een patroon, die de kortsluitstroom afschakelt, in serie met de lastscheider.
- door patronen beheerste nominale kortsluitstroom: de maximale prospectieve kortsluitstroom waartegen de lastscheider bestand is bij: het voeren van de kortsluitstroom, het inschakelen op de kortsluitstroom.
- nominaalstroom patroon (In): de maximale nominale stroom van de in serie gezette patroon
- kapstroom patroon: de maximale kapstroom van de patroon. Indien andere patronen dan de bij de test gebruikte patronen worden toegepast mag de kapstroom van deze patronen niet hoger zijn.
- joule integraal: de maximale doorgelaten I2t. Indien andere patronen dan de bij de test gebruikte patronen worden toegepast mag de doorgelaten I2t van deze patronen niet hoger zijn.
In deze situatie is er geen beveiliging is serie met de lastschakelaar opgenomen. Deze waarden worden gebruikt indien de lastscheider wordt beveiligd door een vermogenschakelaar of zelfs een middenspanningsvermogenschakelaar. De vermogenschakelaar moet nu de kortsluitstroom binnen de voor de lastscheider geldende specificaties afschakelen.
- nominale korte-duur stroom (Icw): de maximale prospectieve kortsluitstroom die de lastscheider gedurende een bepaalde tijd kan voeren.
- nominaal inschakelvermogen bij kortsluiting (Icm): de maximale optredende piekstroom behorende bij de gespecificeerde Icw, waartegen de lastscheider kan inschakelen.
Stroomloos betekent dat er geen stroom meer loopt door het circuit. Afhankelijk van het circuit kunnen hiervoor verschillende schakelaars gebruikt worden, van een lichtknopje tot een 1000A vermogenschakelaar. Het lichtknopje zal bijvoorbeeld het circuit van de lamp stroomloos maken, door de stroomkring te onderbreken. Er is echter geen garantie dat het circuit ook spanningsloos is. Zo kan het lichtknopje defect zijn of erger: het lichtknopje schakelt de nul i.p.v. de fase waardoor de 230V toch aanwezig blijft (ook als de lamp uit is). Dit laatste mag volgens de NEN 1010 niet maar komt helaas in de praktijk regelmatig voor.
Om gevaarlijke situaties te voorkomen stelt de NEN 1010 dat het gedeelte van de installatie waar aan gewerkt wordt d.m.v. een veilige scheiding spanningsloos gemaakt moet zijn. Dit gebeurt doorgaans met een lastscheider maar ook een vermogenschakelaar met een scheidingsfunctie kan hiervoor gebruikt worden.
Lastscheiders worden aan verschillende testen onderworpen om te verifiëren dat het veilige scheiders zijn. Deze testen staan omschreven in de IEC 60947-3 wat de internationale productnorm voor (patroon)lastscheiders is. De belangrijkste testen zijn:
- nominale gebruiksspanning (Ue): dit is de nominale netspanning waarbij de schakelaar veilig de bijbehorende stromen kan schakelen
- isolatiespanning (Ui): dit is de spanning die gedurende lange tijd op de lastscheider aanwezig kan zijn en waarbij er geen (zeer kleine) lekstroompjes lopen indien de schakelaar open staat.
- stoothoudspanning (Uimp): dit is de "bliksemspanning" waaraan de schakelaar blootgesteld mag worden waarbij de schakelaar in open toestand nog steeds een veilige scheiding garandeert.
- strength of actuator: om er zeker van te zijn dat er inderdaad een veilige scheiding is gemaakt, mag de bedieningshandel van een lastscheider alleen in de "open" stand vergrendeld kunnen worden indien de contacten van de lastscheider een veilige scheiding hebben bereikt.
Een boog is een zeer heet (30.000K) geïoniseerd gas (plasma) dat ontstaat op het moment dat een stroomkring onderbroken wordt. De grote en intensiteit van de boog hangt af van de stroom die onderbroken wordt, de cos f van het circuit dat onderbroken wordt en de spanning van het circuit dat onderbroken wordt. In huis manifesteert zich soms een klein boogje indien de stekker van een strijkbout uit het stopcontact getrokken wordt. Men ziet dan een blauwe vonk. Deze vonk treedt ook wel op indien de stekker van een stofzuiger, die nog aanstaat, uit het stopcontact getrokken wordt.
Bogen zijn dus natuurlijke verschijnselen die horen bij het onderbreken van elektrische circuits. Lastscheiders zijn zo ontworpen dat zij deze bogen op een veilige manier "doven".
Schakelcategorieën
Om niet alle lastscheiders onnodig gecompliceerd te maken kent de internationale productnorm voor lastscheiders, de IEC 60947-3, een aantal zogenaamde schakelcategorieën. Deze schakelcategorieën maken het mogelijk om "simpele" lastscheiders te gebruiken op plaatsen waar geen "geavanceerde" lastscheiders nodig zijn.
De IEC 60947-3 onderscheidt de volgende schakelcategorieën:
- AC 21: In wisselspanningsnetten met een frequentie van 50-60Hz. Ohmse belastingen en kleine overbelastingen. De lastscheider wordt getest met 1,5 maal de nominale stroom Ie, 5% spanningsverhoging en de cos f = 0,95.
- AC 22: In wisselspanningsnetten met een frequentie van 50-60Hz. Gemengde ohmse en inductieve belastingen inclusief kleine overbelastingen. De lastscheider wordt getest met 3 maal de nominale stroom Ie, 5% spanningsverhoging en de cos f = 0,65. Deze categorie wordt voornamelijk gebruikt voor de utiliteit (geen 100% motorbelasting).
- AC 23: In wisselspanningsnetten met een frequentie van 50-60Hz. Hoog inductieve belastingen zoals motoren. De lastscheider wordt getest met 8 maal de nominale stroom Ie voor het uitschakelen en 10 maal de nominale stroom Ie voor het inschakelen, 5% spanningsverhoging en de cos f = 0,35. Deze categorie wordt voornamelijk gebruikt voor de industrie en voor belastingen als airconditioners in de utiliteit.
- DC 21: In gelijkspanningsnetten. Ohmse belastingen en kleine overbelastingen. De lastscheider wordt getest met 1,5 maal de nominale stroom Ie, 5% spanningsverhoging en een tijdconstante van 1 ms.
- DC 22: In gelijkspanningsnetten. Gemengde ohmse en inductieve belastingen inclusief kleine overbelastingen. De lastscheider wordt getest met 4 maal de nominale stroom Ie, 5% spanningsverhoging en een tijdconstante van 2,5 ms. Deze categorie wordt voornamelijk gebruikt voor de utiliteit (geen 100% motorbelasting).
- DC 23: In gelijkspanningsnetten. Hoog inductieve belastingen zoals motoren. De lastscheider wordt getest met 4 maal de nominale stroom Ie, 5% spanningsverhoging en een tijdconstante van 15 ms. Deze categorie wordt voornamelijk gebruikt voor de industrie.
Ook kan het voorkomen dat een lastscheider 200A, AC22 bij 400V kan schakelen maar slechts 125A AC23 bij 400V kan schakelen. Het ontwerp van deze lastscheider is dan niet "geavanceerd" genoeg om hogere AC 23 belastingen te schakelen.
Het is dus belangrijk dat men als gebruiker / installateur weet wat men met een lastscheider wil gaan schakelen en daar dan ook de juiste lastscheider voor uitzoekt. Een keuze op basis van nominaalstroom alleen is onvoldoende. Men zal de specificaties van de lastscheiders beter moeten bekijken.
Manafhankelijk of manonafhankelijk
Voor het correct in- en uitschakelen van een lastscheider is het van belang dat de contacten met de juiste snelheid sluiten en openen. Met name bij het inschakelen op kortsluitingen en het uitschakelen van AC23 belastingen zijn de juiste snelheden van belang. Om een correcte werking van de lastscheider te garanderen en om hoge specificaties mogelijk te maken, zijn de meer "geavanceerde" lastscheiders uitgerust met een zogenaamd manonafhankelijk mechaniek.
Een manonafhankelijk mechaniek blokkeert de contacten in de "IN" of "UIT" positie terwijl de bedienende persoon de veren in het mechaniek voorspant door de bedieningshandel te draaien. Als de veren ver genoeg voorgespannen zijn, geeft het mechaniek de contacten vrij. De contacten bewegen vervolgens met een gedefinieerde snelheid en onafhankelijk van de bedieningssnelheid van bedieningshandel naar de andere positie.
In het geval van een manafhankelijke bediening is er sprake van een min of meer starre koppeling tussen de bedieningshandel en de bewegende contacten. M.a.w. als een persoon de schakelaar langzaam bedient zullen de contacten langzaam bewegen en als een persoon de schakelaar snel bedient zullen de contacten snel bewegen. Sterker nog als iemand de bedieningshandel in een tussenpositie vasthoudt zullen de contacten ook in een tussenpositie blijven staan met alle gevolgen van dien.
Indien een lastscheider (om meestal prijstechnische redenen) niet voorzien is van een manonafhankelijk mechaniek is het van het grootste belang dat de persoon die de lastscheider bedient weet wat hij/zij doet. Met name bij de grotere nominaalstromen (>100A) kunnen de gevolgen desastreus zijn in geval van een foute bediening. Een persoon die een lastscheider met een manafhankelijk mechaniek bedient, zal zich ervan bewust moeten zijn dat hij/zij de schakelhandeling altijd zonder aarzeling en in één vlotte beweging moet afmaken. Aarzelend of heel voorzichtig de bedieninghandel bedienen kan desastreuze gevolgen hebben.
De lastscheider is de basisvorm van de professionele lastscheiders. De lastscheider bestaat in principe slechts uit een behuizing met een mechaniek en contacten. Deze lastscheider worden meestal in serie gezet met patronen of een vermogensschakelaar ter beveiliging tegen overbelasting en kortsluiting
 |  |  |
De door Eaton Holec ontwikkelde en geproduceerde lastscheiders zijn gegroepeerd in de D-lijn (Dumeco's).
Veilighedenlastscheiders
Een veilighedenlastscheider combineert eigenlijk twee lastscheiders met een patroonhouder. Deze vorm is ontstaan omdat de meeste lastscheiders in serie staan met patronen ter beveiliging tegen overbelastingen en kortsluitingen. De conventionele situatie vergt dan de inbouw van losse patroonhouders en een lastscheider en alle daarbijbehorende verbindingen. Om montageruimte en montagetijd te besparen is de veilighedenlastscheider ontstaan.
 |  |  |
De door Eaton Holec ontwikkelde en geproduceerde veilighedenlastscheiders voor NH-mespatronen zijn gegroepeerd in de Q-lijn (QSA's) en de veilighedenlastscheiders voor Diazed-patronen zijn gegroepeerd onder de naam Pasco.
Mespatroonlastscheiders
De mespatroonlastscheider staat in de volksmond bekend als "klapscheider". Een mespatroonlastscheider bevat geen mechaniek of beweegbare contacten maar men schakelt door de patroon eruit te halen of er in te stoppen.
Het zal duidelijk zijn dat een mespatroonlastscheider (klapscheider) een inferieure vorm is van een veilighedenlastscheider. Mespatroonlastscheiders worden dan ook meestal gebruikt in installaties waar alleen de prijs (of winst) van belang is en veiligheid een ondergeschikte rol speelt.
 |  |
De mespatroonlastscheider die Eaton Holec in haar assortiment heeft, staan voor NH-patronen gegroepeerd onder de naam GRT en voor Diazed-patronen gegroepeerd onder de naam Paco.
Aardleklastscheiders
De aardleklastscheider is een lastscheider met een geïntegreerde aardlekbeveiliging.
 |  |
De aardleklastscheiders die Eaton Holec in haar assortiment heeft, zijn gegroepeerd onder de typeaanduiding NPFI.
De aardleklastscheider is in de meeste gevallen gebaseerd op de IEC 61008 en kent dan ook een aantal afwijkende specificaties t.o.v. de lastscheiders volgens de IEC 60947-3.
IEC 60947-3 gebaseerde lastscheiders
Algemeen
Deze specificaties gelden voor alle IEC 60947-3 gebaseerde lastscheiders.
| specificatie | verklaring |
| Ith | Nominale stroom bij open opstelling. Dit is de stroom die de component continu kan voeren indien deze niet of in een zeer ruime kast is ingebouwd. |
| Ithe | Nominale stroom bij inbouw. Dit is de stroom die de component kan voeren als deze in de kleinst mogelijke behuizing wordt ingebouwd. |
| Ui | Nominale isolatiespanning. De maximale spanning waarvoor de lastscheider een continue veilige scheiding garandeert. |
| Uimp | Nominale stoothoudspanning. De maximale impulsspanning (bliksemvorm) waarvoor de lastscheider een veilige scheiding garandeert. |
| Ue | Nominale gebruikspanning. De maximale spanning waarbij de lastscheider gebruikt kan worden voor een bepaalde schakelcategorie. |
| AC .. | Nominaal schakelvermogen voor een bepaalde schakelcategorie. Aantal ampères dat een lastscheider maximaal in een bepaalde categorie bij een bepaalde Ue kan schakelen. |
| Door patronen beheerste nominale kortsluitstroom doorgaand/inschakeling | RMS waarde van de onbegrensde kortsluitstroom |
| In | Nominale stroom van de patroon. De maximale nominale stroom van de patroon waarbij de lastscheider bestand is tegen de "door patronen beheerste kortsluitstroom". |
| Joule integraal | De maximale I2ttotaal. De maximale energie die de patroon mag doorlaten bij de "door patronen beheerste kortsluitstroom". |
| kapstroom | De maximale kapstroom van de patroon bij de "door patronen beheerste kortsluitstroom" |
extra specificaties voor lastscheiders
Daar grote lastscheiders niet altijd beveiligd worden door patronen maar bijvoorbeeld door een middenspanningsschakelaar of een ACB, kennen lastscheiders naast de door patronen beheerste nominale kortsluitstroom ook een andere kortsluitstroom specificatie.
| specificatie | verklaring |
| Icw | Nominale korte duur stroom. Maximale kortsluitstroom die de lastscheider voor een bepaalde tijd kan voeren. |
| Icm | Nominaal inschakelvermogen bij kortsluiting. Maximale bijbehorende piekstroom waarop de lastscheider kan inschakelen. |
extra specificaties voor veiligheden- en patronenlastscheiders
In het geval van een veiligheden- of patronenlastscheider maakt de patroon deel uit van de lastscheider en de lastscheider moet dan wel ontworpen zijn op de extra Watt-verliezen van een patroon.
| specificatie | verklaring |
| type patroon | Het type patronen waarvoor de veiligheden- of patronenlastscheider geschikt voor is (bijv.: NH, BS, Diazed) |
| grootte patroon | Grootte van een bepaald type patroon waarvoor de lastscheider geschikt is. |
| wattverlies patroon | Maximale Wattverlies van de patroon die in combinatie met de veiligheden- of patronenlastscheider gebruikt wordt. |
IEC 61008 gebaseerde aardleklastscheiders (3.4)
| specificatie | verklaring |
| nominale stroom (In) | De maximale belastingstroom waarvoor de aardleklastscheider is uitgelegd |
| nominale gebruiksspanning (Ue) | De spanning waarbij de aardleklastscheider naar behoren functioneert |
| nominale isolatiespanning (Ui) | De maximale spanning waarvoor de lastscheider in open toestand als scheider functioneert |
| stootspanningsvastheid | De maximale stootspanning (bliksemvorm) waartegen de aardleklastscheider bestand is |
| frequentie | De frequentie van het a.c. net waarbij de aardleklastscheider naar behoren functioneert |
| door patronen beveiligde kortsluitvastheid (Inc) | De maximale prospectieve kortsluitstroom waarvoor de aardleklastscheider gecertificeerd is mits deze beveiligd is door een patroon met een nominaalstroom kleiner of gelijk aan de gegeven waarde |
| aardlekbeveiligingsklasse | De beveiligingsklasse van de aardleklastscheider |
| aanspreekstroom (IDn) | De aardlekstroom waarbij de aardleklastscheider afschakelt |
| piekstroomvastheid | De maximale piekstroom (bliksemvorm) waarbij de aardleklastscheider niet uitschakelt |
| selectief | De aardleklastscheider is tijdvertraagd. |
 | |
